Film EleştirileriSinemaSinema Üzerine

X Men Mutant Hakları ve LGBTİ Mücadelesi

X Men Filminin Lgbti Üzerinden Okuması

Zaman Tüneli

  • X Men (2000)
  • X2 (2003)
  • X Men: Son Direniş (2006)
  • X Men Başlangıç: Wolverine (2009)
  • X Men: Birinci Sınıf (2011)
  • Wolverine (2013)
  • X Men Geçmiş Günler Gelecek (2014)
  • X Men Apocalypse (2016)
  • Logan (2017)

X Men serisi sinemaseverlerin oldukça sevdiği ve başarısını koruyan serilerden bir tanesidir. X Men’i kaliteli bir yapım olarak gördüğümü söylemekten çekinmeyeceğim. Marvel Comics tarafından Stan Lee ve Jack Kirby’nin yaratıcısı olduğu X Men evreni 2000 yılında ilk filmiyle sinema dünyasına giriş yaptı.

X Men filminin adının X Men (X Adamlar) olmasını bir kenara bırakacak olursak -zira bunun için çizgi romanın yaratıcılarına seslenmemiz gerekecek- ilk üçleme mutantların var olma mücadelesi, toplumla bir arada yaşayabilme gibi mücadelelerin yanı sıra mutant haklarına dikkat çeken bir yapım.

Profesor Xavier ve Magneto arasındaki anlaşmazlığa ve mücadeleye rağmen iki tarafın da mutant hakları yararına çalışması ortaktır. Xavier, mutant haklarını savunurken insanlığın da bu işten hiçbir zarar görmeden bunu başarma gayesindedir. İnsanlarla mutantların bir arada yaşayabileceği günler için akademik ve politik alanlarda mutant haklarını savunmayı amaçlamaktadır ve aynı zamanda zorda kalan mutantlara yardım ederek birlik olmaya çabalar.

Öte yandan Magneto ise insanların mutant karşıtlığını görmüş, mutantların insanlardan çektiği zulümlerin sonrasında mutant haklarını savunmak için mutant karşıtı insanlarla mücadele etmeye karar vermiştir. Mutantlara korku yaşatanlarla uzlaşmak yerine onlarla mücadele ederek mutantların ezilmesine son vermek istemektedir. İlk filmde Magneto’nun mutant karşıtı devlet yetkililerinin de olduğu büyük ülkelerarası bir zirveye saldırıp oradaki herkesi mutant yapabilecek bir güç kullanmak istemesi ve Son Direniş filminde bulunan tedaviye saldırması bu yüzdendir.

x men mistik

Senin gibi insanlar yüzünden çocukken okula gitmekten korkardım. Mystique

X-Men serisinin ilk filminde Mistik’in helikopterle kaçırdığı mutant karşıtı senatöre karşı söylediği sözler mutantların hak mücadelesindeki dışlanmışlığını ve toplum baskısını gözler önüne sermektedir.

LGBTİ Mücadelesi ve Mutant Hakları

Günümüzde bakıldığı zaman lgbti hak mücadelesi aslında mutant hak mücadelesine benzemektedir. Pek çok lgbti toplumun lgbti fobik tutumu nedeniyle okula gitmekten korkmaktadır. Aslında toplumdaki insanlar çok renkli ve çeşitlidir, dinler, ırklar, diller, cinsiyetler, cinsel yönelimlere kadar toplum çok renkli bir karmadır. Ancak gri kafalı insanların toplumları tektipleştimek için kurduğu hegemonya ve kültürel dayatma pek çok insan için, özellikle de lgbtiler gibi ataerkil ikili cinsiyete dayalı sistemin kabul etmediği insanlar için kabusa dönüşebiliyor. Pek çok yazılı makale ve araştırma sonuçları bunu göstermektedir. Bir çocuğun gay olduğunu anlamaya başlamasıyla birlikte okulda dışlanarak okuldan korkması büyük bir toplumsal travmadır aslında. Tıpkı mutantların ve Mistik’in yaşadığı travma gibi.

Üstelik mutant olmak ve lgbti olmak arasındaki benzerlikler senaryoda bununla kalmıyor. Lgbti olmanın kökenleri tıp dünyasını da meşgul etmektedir. İnsanların gay ya da trans olmasının (daha doğrusu heteroseksüel olmamasının) ardında sürekli genetik ya da tıbbi nedenler arandı durdu. Mutant olmanın nedeniyse buna sebep olan ‘x’ geniydi. Mutasyon evrimin doğası gereği insanda şekillenmiş ve homo saphiensden sonraki evre olmuştu mutantlar. Tıpkı lgbti olmanın da doğanın bir gerçeği olması gibi.

Yazının başında bahsettiğim, X Men: Son Direniş filminde ‘x’ genini durduran  ‘tedavi’ mutant olmayı önlüyor. Mutantları ‘normal’ bir insan yapıyordu. Mutantların bir kısmı bunu olumlu bulmuştu. Çünkü dışlanma, uyum sağlayamama gibi bir takım sorunlardan bıkmışlardı. Bazı mutantlar dış görünüşü değiştiğinden toplumda belli oluyor ve sürekli bir etiket sahibi oluyordu. Ancak kanatlı bir mutant olan melek de toplum ve babası istediği için benliğinden vazgeçmeyi reddederek sedyeden kalkmıştı. Mutant olmak da, lgbti olmak da hatta siyah ya da beyaz olmak kişinin kendisi olmasıyla ilgilidir.

Bizi tedavi etmek istiyorlar ama ben size diyorum ki; tedavi biziz.Magneto

Magneto bu tedaviye yoğun tepki gösterir. Tedavi karşıtı mutantlarla birlikte kurduğu ekipte yaptığı konuşmada söylediği söz çok anlamlıdır. Toplumlar ancak renklilikleriyle ve çeşitlilikleriyle güzeldir. Herkesin tek tip ve gri olduğu toplumlar ruhu ölmüş bir yığın olmaktan öteye gidemez. Toplumların güzelliğini sağlamanın tek tedavisidir bireylerin özgürce kendileri olması.

X Men evreni ‘tedavi’ adıyla çıkan aşının etik yönünü de sorgulamıştır. Bir aşı bulunması mutantları hasta mı yapıyor? Farklı olmak hastalık mıdır? Magneto yine bu yönde önemli bir tutum sergilemektedir. “İnsanlar farklı olandan hep korkmuştur.” diyerek yine bu konuda söylem üretir.

İşte tüm bu yönlerden lgbti mücadelesi ve mutant hakları mücadelesi birbirine benzerlik göstermektedir. Film serisinin mutant hakları için ürettiği tüm söylemleri lgbti mücadelesi için de düşünmek mümkündür.

Bunun yanı sıra her ne kadar heteroseksist Hollywood dünyası yer vermese de lgbti olan pek çok mutant çizgi roman evreninde yer almıştır.

Tagler

Sercan Ceyhan

Çukurova Üniversitesi İletişim Bilimleri'nden mezun olup hayaller peşinde koşan oyun çağını atlatamamış ve büyümekten korkan bir çocuk. Kalemimiz bu dünyayı güzel kılacaktır.

İlgili İçerikler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı